The Rivers They Don’t See แม่น้ำที่เขาไม่เห็น

โครงการวิดิโอติดตั้ง โดย ส้ม ศุภปริญญา

By Som Supaparinya

Video installation, 2024, color, 5.1 sound, 29.29 mins.

[3360 × 1080 pixel – A/R: 3.11]

[ผลงงานภาพเคลื่อนไหวนี้เป็นกึ่งสารคดีเชิงทดลองที่เรียบเรียงการเดินทางของน้ำ สิ่งมีชีวิต และผู้คนจากชายแดนไทย-พม่าในลุ่มน้ำยวม เงา เมย สาละวิน, ลุ่มน้ำแม่ปิงตั้งแต่อ.ฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ไปจนถึงนครสวรรค์ และจากแม่น้ำเจ้าพระยาไปจนถึงปากแม่น้ำที่ไหลลงสู่ทะเลที่อ่าวไทย 

This moving images is an experimental semi-documentary that compiles the journey of water, creatures and people from the Thai-Burmese border in the Yuam, Ngao, Moei, Salween river basins, into the Mae Ping river basin. Later, it joins the Chao Phraya River and finally, it flows into the sea at the Gulf of Thailand.]

—

Synopsis

The water levels of the Ping River have fallen dramatically since a major hydroelectric dam was built in 1964. One solution the government wants is to increase water levels by diverting water from the Salween River basin in the border area between Thailand and Myanmar. Many affected parties are concerned not only about the project area being flooded but also about wider changes to the ecosystem. The documentary shows areas along the river that are the subject of disputes. The impacts of conflict over land and natural resource grabs in Burma and Thailand could lead to endless and dispersed migration of aquatic ecosystems and people.

เรื่องย่อ

ระดับน้ำของแม่น้ำปิงลดลงอย่างมากนับตั้งแต่มีการสร้างเขื่อนผลิตไฟฟ้าพลังน้ำขนาดใหญ่ในปี 2507 วิธีแก้ปัญหาอย่างหนึ่งที่รัฐบาลต้องการคือการเพิ่มระดับน้ำโดยการเบี่ยงน้ำจากลุ่มน้ำสาละวินในพื้นที่ชายแดนระหว่างประเทศไทยและเมียนมาร์ ผู้ได้รับผลกระทบหลายฝ่ายกังวลไม่เพียงแต่เรื่องพื้นที่โครงการที่ถูกน้ำท่วมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเปลี่ยนแปลงในวงกว้างของระบบนิเวศด้วย สารคดีดังกล่าวแสดงให้เห็นพื้นที่ริมแม่น้ำที่เป็นประเด็นข้อพิพาท ผลกระทบจากความขัดแย้งเกี่ยวกับการแย่งชิงที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติในพม่าและไทยอาจนำไปสู่การอพยพของระบบนิเวศทางน้ำและผู้คนอย่างไม่มีที่สิ้นสุดและกระจัดกระจาย

–

Artist’s description

“The Rivers They Don’t See”, is the project that foreseen the consequence of the plan of mega project to do the Yuam-Ngao River diversion to the Ping River, which has a different ecosystem. In the larger picture, the impact of this project will be larger than the planned site of infrastructures, which mainly in northern Thailand. The biodiversity that will be largely modified from the Salween River, to Ping River, and then travel to the Chao Praya River that flows through the central Thai to the oceans at the Golf of Thailand. In this traveling route of water flowing, other living things such as animals, plants and human need also relocate, migrate and adapt themselves to the new condition. 

This video installation project visualizes the route of traveling from the river basin area where the diversion project starts.It then forces moving to fill in the other river basin, which become a dry riverscape. Finally, the water flows to meet the oceans. 

Each location will reflect the scene of mundane life of local farmers, fishermen or villagers who depend on their life with water and the scene when they force escaping from home due to the change of the ecosystem or enforced by law.

Som Supaparinya

—

Curator’s description

The Rivers They Don’t See features a journey from the Salween River along the Thailand-Myanmar border to the Ping River and the Chao Phraya River through central Thailand into the Gulf of Thailand. The video shows ordinary lifestyles of farmers, fisherfolk, villagers and workers who live with the waterways as well as their displacements due to changes of landscape caused by the macro-level human encroachment of the environment, either politically or economically driven. These reflect the use of either administrative or major land development power from the past to the present and connected to the projected future. The impacts are not only limited to the physical and visible ones but also the hidden and complicated natural, economic and political ones, greatly affecting the unpredictable. The ecosystems, cultures, lifestyles and livelihood of humans, animals and vegetation are all widely affected on an unimaginable scale, like endless ripples caused by an object being dropped onto the surface of water. The Rivers They Don’t See invites its viewers along a journey along the waterways through a semi-documentary video questioning future prediction. Who exactly are “they” who decide what to do with our natural resources?

Dr. Paramaporn Sirikulchayanont, curator of the Bangkok Art Biennale 2024

“แม่น้ำที่เขาไม่เห็น” คือการเดินทางตามสายน้ำจากลุ่มน้ำสาละวินบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์, ลุ่มน้ำปิง จนถึงลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่ไหลผ่านภาคกลางของไทยลงสู่มหาสมุทรที่อ่าวไทย ถ่ายทอดภาพวิถีชีวิตธรรมดาสามัญของเกษตรกร ชาวประมง ชาวบ้าน และแรงงานที่อาศัยอยู่กับสายน้ำ รวมทั้งการถูกบังคับให้ย้ายถิ่นเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศซึ่งเกิดจากแทรกแซงต่อสภาพแวดล้อมโดยมนุษย์ระดับมหัพภาค ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลทางการเมือง หรือ เศรษฐกิจ ที่ล้วนสะท้อนการใช้อำนาจทางใดทางหนึ่งทั้งในเชิงการปกครองหรือโครงการพัฒนาพื้นที่ขนาดใหญ่ ตั้งแต่อดีต ถึงปัจจุบัน ที่เชื่อมโยงไปยังการคาดการณ์ถึงโครงการที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ผลกระทบจากการกระทำเหล่านี้อาจไม่ได้ปรากฏภาพทางกายภาพในวงแคบแค่ตรงหน้าเท่านั้น แต่ยังซ่อนความซับซ้อนทั้งทางธรรมชาติ เศรษฐกิจและการเมือง และเกิดผลอย่างรุนแรงต่อสิ่งที่เราไม่สามารถคาดเดาได้ ไม่ว่าจะเป็นระบบนิเวศ วัฒนธรรม วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ของทั้งคน สัตว์ พืช ที่ล้วนกระทบกันต่อเป็นวงกว้างเชื่อมโยงกันไปสุดจะคะเนถึง ราวกับการโยนวัตถุลงบนผิวน้ำที่อาจส่งแรงกระเพื่อมไหวต่อไม่สิ้นสุด “แม่น้ำที่เขาไม่เห็น” ชวนให้ผู้ชมเดินทางไปตามสายน้ำผ่านวีดีโอเชิงสารคดีที่ตั้งคำถามกับการคาดการณ์ในอนาคตว่าใครบ้าง คือ “เขา” ผู้ที่ตัดสินว่าจะทำอะไรกับทรัพยากรธรรมชาติของเรา

อ.ดร.ปรมพร ศิริกุลชยานนท์ คิวเรเตอร์ Bangkok Art Biennale 2024

Director’s Statement

This is a project that continues from my early work, in which I was interested in my grandfather’s journey along the Ping River in the era when there were no dams separating the northern and central regions of Thailand. This river used to connect to the Chao Phraya River at Pak Nam Pho, Nakhon Sawan Province. This curiosity led me to explore the headwaters of the Ping River until I reached the location of the large cement Bhumibol Dam, and saw the landscape of the river that I knew had transformed into a large lake.

As I was sailing from above the dam back to the headwaters, I saw the shape of what was beneath the boat on the monitor in the control room. It was villages and temples that had been submerged. I learned that there were some ancient sites that we could only access in the dry season when the water level was low.

Due to the enormous amount of water stored by the dam in 2011, coupled with unusually heavy rainfall towards the end of the year, the dam could not accommodate the amount of water, so it released water, resulting in severe flooding in the central provinces and flooding to Bangkok in late 2011 and early 2012. Therefore, it was a extraordinary year that the Doi Tao Lake images in the work My Grandpa’s has been Forever Blocked, produced at that time, was able to convey the river landscape similar to the early time of the Bhumibol Dam.

However, when I had the opportunity to visit Doi Tao Lake again about 10 years later, I found that it became a dry lake bed and the scenery of the lake full of water was almost gone. 

Until a few years ago, when I heard the news of the government’s solution to the Ping River drought, I became interested in the river and its fate through the government’s development plan and problem-solving approach again.

When I began to understand and learn about the surrounding areas and the current situation of the area, I saw the complexity of the situation in the Ping, Yuam, Ngao, Mae, and Salween river basins in terms of nature, economy, and politics. Therefore, I was interested in doing a project that is a sequel to my work, My Grandpa’s Has Been Forever Blocked, because the development projects of both river basins will have unpredictable and severe environmental impacts in the future. I intend to use my knowledge and creative skills to record images, sounds, and other dimensions by surveying the actual area to reflect my own concerns for those affected, including animals and other environments, about the changes that will occur.

Reviews/Publications

–Frank Kurzhals, Zwischen Adam und Eva, Hannoversche Allgemeine Zeitung, 25 April 2025, Hannover, Germany [PDF file]

-Handout of the exhibition “The River They Don’t See”, Kestner Gesellschaft , Hannover, Germany [KG_Floorplan_Raumplan_SS, KG_Handout_de_SS, KG_Handout_en_SS, KG_Philippa_Lovatt_de_SS, KG_Philippa_Lovatt_en_SS]

–Bettina Maria Brosowsky, Nasen der Erinnerung, TAZ [Die Tageszeitung], Berlin, Germany, 10 October 2025 [PDF]

–Bettina Maria Brosowsky, Ian Waelder. Trevor Young. Som Supaparinya. Facetten der Erinnerung, artline>NORD in Hamburg, Germany. [PDF file]

–Philippa Lovatt, Collapsing Clouds Form Stars, a Mini Retrospective of Work by Som Supaparinya, March 2025, Bangkok, Thailand, Gallery VER [Read in PDF file]

Credits

• Director: Som Supaparinya
• กำกับ: ส้ม ศุภปริญญา 
• Director of Photography: Chatchai Suban
• กำกับภาพ: ฉัตรชัย สุบรรณ 
• Screen Score Composer: Jonas Dept 
• ประพันธ์บทเพลงภาพ: โจนัส เดปท์ 
• Sound Designer and Mixer : Chalermrat Kaweewattana
• ออกแบบและผสมเสียง: เฉลิมรัฐ กวีวัฒนา
• Editor: Som Supaparinya 
• ตัดต่อภาพ: ส้ม ศุภปริญญา
• Still Photography and Additional Footage: Som Supaparinya
• ภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหวเพิ่มเติม: ส้ม ศุภปริญญา
• On Location Sound: Som Supaparinya
• บันทึกเสียงในพื้นที่: ส้ม ศุภปริญญา
• Assistant Director ผู้ช่วยผู้กำกับ: 
• Rowena Penpetsak โรวีนา เพ็ญเพชรศักดิ์ • Taratchanan Pongpanich ตรัชนันท์ พงษ์พานิช • Nutthaphong Niamnud ณัฐพงษ์ เนียมนัด
• On-site Management ผู้จัดการตามสถานที่: 
• Kyaw Ponglenkaleelamoo  • Suwat Smajitaopaom สุวัต ษมาจิตโอบอ้อม
• Car Driver คนขับรถ: Nino Theerachai Chowalu นีโน่ ธีรชัย ชอวาลู
• Boat Driver คนขับเรือ: Narongsak Yencham ณรงค์ศักดิ์ เย็นฉ่ำ

Download: The River They Don’t See Full credits