mo num en ts รู ป ระ ลึ ก

Produced by the Han Nefkens Foundation, Barcelona ผลิตโดย มูลนิธิ ฮาน เนฟเกนส์, บาร์เซโลน่า and in collaboration with และร่วมกับ

Sàn Art, Vietnam; the Jim Thompson Art Center, Thailand; Museion, Italy; Hiroshima City Museum of Contemporary Art, Japan; Kunsthal Charlottenborg, Denmark; Rockbund Art Museum, China; and the Outpost Art Organisation, Vietnam.

San Art Vietnam; Jim Thompson House Gallery, Thailand; Museum of Contemporary Art, Italy; Hiroshima Museum of Contemporary Art, Japan; Charlottenborg Gallery, Denmark; Rocbund Museum of Art, China; and Outpost Art Organization, Vietnam.

Synopsis

Mo num en ts is a video art installation that explores unresolved environmental issues that stem from the past. The artist questions the roots of environmentally destructive projects in her country. Through her work and field exploration experiences, she has learned that many projects are simply not worth the loss of natural resources, no matter how you look at them.

An examination of these infrastructure projects in Thailand during the Cold War reveals inconsistencies between reality and Cold War propaganda. Comparing American-produced media used to communicate with the Thai people, key documents on American activities in Thailand, and those infrastructure projects within the altered context of contemporary Thailand offers thought-provoking answers.

รู ป ระ ลึ ก คือผลงานศิลปะจัดวางแบบวิดีโอที่สำรวจประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขซึ่งมีต้นกำเนิดมาจากอดีต ศิลปินตั้งคำถามถึงรากเหง้าของโครงการทำลายสิ่งแวดล้อมในประเทศของเธอ ผ่านผลงานและประสบการณ์การสำรวจพื้นที่ของเธอ เธอได้เรียนรู้ว่าหลายโครงการไม่คุ้มค่ากับการสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติ ไม่ว่าจะมองในมุมใดก็ตาม

การตรวจสอบโครงการโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้ในประเทศไทยในช่วงสงครามเย็นเผยให้เห็นความไม่สอดคล้องกันระหว่างความเป็นจริงและโฆษณาชวนเชื่อในยุคสงครามเย็น การเปรียบเทียบสื่อที่ผลิตโดยอเมริกาเพื่อสื่อสารกับคนไทย เอกสารสำคัญเกี่ยวกับกิจกรรมของอเมริกาในประเทศไทย และโครงการโครงสร้างพื้นฐานเหล่านั้นในบริบทที่เปลี่ยนแปลงไปของประเทศไทยในปัจจุบัน นำเสนอคำตอบที่น่าขบคิด

“Supaparinya presents a newly commissioned video installation that reconsiders the monument—intentionally destabilising and expanding its meaning within contemporary contexts. Spelled as MO NUM EN TS, the title signals both fragmentation and reconfiguration. Traditionally, monuments are fixed structures commemorating people, events, or ideals that societies choose to remember. They anchor memory and reinforce official narratives while also exposing what has been forgotten or erased. For Supaparinya, the notion of the monument fundamentally shifted during the Cold War, when dams, highways, and energy grids emerged as symbols of national progress. These large-scale infrastructures reshaped landscapes, displaced communities, and embedded geopolitical agendas, becoming ideological monuments defined not by representation but by their ability to transform life, memory, and territory.

Her long-term research into media, hydropower, road networks, and state-driven development in Thailand and Vietnam (Mekong region) reveals these systems as monuments of both authority and environmental violence. By mapping submerged histories, tracing archival records, and foregrounding voices and ecologies silenced by development, she turns these terrains into contested memory sites. Her works re-monumentalise what has been rendered invisible—drowned forests, disrupted cosmologies, and displaced communities—creating counter-monuments that challenge the enduring legacy of the Cold War and Post Soviet.”

Gridthiya Gaweewong, Curator

“ส้ม นำเสนอผลงานวิดีโอจัดวางชิ้นใหม่ที่สร้างสรรค์เป็นพิเศษสำหรับนิทรรศการนี้ อันตรวจสอบและทบทวนความหมายของ “รู ป ระ ลึก” โดยจงใจทำให้กรอบความหมายดั้งเดิมสั่นคลอนและเปิดออกสู่บริบทร่วมสมัย การสะกดชื่อผลงานเป็น MO NUM EN TS ชี้ให้เห็นทั้งการแยกส่วนและการประกอบสร้างความหมายขึ้นมาใหม่ รูประลึกในความหมายดั้งเดิมคือโครงสร้างที่ตั้งมั่นเพื่อระลึกถึงบุคคล เหตุการณ์ หรืออุดมคติที่สังคมเลือกจะจดจำโดยทำหน้าที่ผูกโยงความทรงจำร่วม ตอกย้ำเรื่องเล่าทางการเมือง และพร้อมกันนั้นยังเผยให้เห็นสิ่งที่ถูกทำให้ลืมหรือถูกลบเลือนจากประวัติศาสตร์ ทว่าในมุมมองของ ส้ม ศุภปริญญา ความหมายของ “รู ป ระ ลึ ก” ได้แปรเปลี่ยนอย่างมากในยุคสงครามเย็นเนื่องจากเขื่อน ทางหลวง และระบบไฟฟ้าได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าของชาติ โครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่เหล่านี้ได้ปรับเปลี่ยนรูปภูมิทัศน์ เคลื่อนย้ายชุมชนและฝังวาระทางภูมิรัฐศาสตร์ลงบนพื้นที่ จนกลายเป็นรูประลึกเชิงอุดมการณ์ที่มิได้ถูกนิยามด้วยรูปแทนหากด้วยศักยภาพในการแปรเปลี่ยนชีวิต ความทรงจำและอาณาเขต

จากการศึกษาระยะยาวเกี่ยวกับสื่อ เครือข่ายคมนาคม รวมถึงกระบวนการพัฒนาของรัฐทั้งในประเทศไทยและเวียดนาม (ภูมิภาคลุ่มน้ำโขง) ส้ม ศุภปริญญา มองเห็นระบบเหล่านี้ในฐานะ “รูประลึก” แห่งอำนาจและความรุนแรงทางนิเวศ ผ่านการทำแผนที่ประวัติศาสตร์ที่ถูกกลบฝัง การสืบค้นเอกสารจดหมายเหตุ และการให้พื้นที่แก่เสียงและระบบนิเวศที่ถูกทำให้เงียบเสียงโดยการพัฒนา เธอเปลี่ยนภูมิประเทศเหล่านี้ให้เป็นสนามความทรงจำที่ถูกตั้งคำถามอย่างต่อเนื่อง ผลงานของเธอทำให้สิ่งที่ถูกทำให้มองไม่เห็นกลับมาปรากฏอีกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นผืนป่าที่จมน้ำ โลกทัศน์ที่ถูกสั่นคลอน หรือชุมชนที่ต้องพลัดถิ่นก่อรูปเป็น “รูประลึกทางเลือก” ที่ท้าทายมรดกซึ่งตกค้างจากยุคสงครามเย็น”

กฤติยา กาวีวงศ์, ภัณฑารักษ์

Credits

a film by Som Supaparinya ภาพยนตร์ โดย ส้ม ศุภปริญญา

Director : Som Supaparinya กำกับ : ส้ม ศุภปริญญา

Camera : Som Supaparinya กำกับภาพ : ส้ม ศุภปริญญา

Sound Designer and Mixer : Akritchalerm Kalayanamitr ออกแบบและผสมเสียง : อัคริศเฉลิม กัลยาณมิตร

Sound Designer : Bob Ostertag ออกแบบเสียง : บ็อบ ออสเตอร์แท็ก

Editor : Som Supaparinya ตัดต่อภาพ : ส้ม ศุภปริญญา

On Location Sound : Krissada Ponchai บันทึกเสียงในพื้นที่ : กฤษฎา ผลไชย

Assistant Director ผู้ช่วยผู้กำกับ : Krissada Ponchai กฤษฎา ผลไชย • Nutthaphong Niamnud ณัฐพงษ์ เนียมนัด

Appearances ผู้ปรากฏตัว :

Nong Han Lake, Sakon Nakhon ทะเลสาบหนองหาน จังหวัดสกลนคร

Phnomporn Srisawan พนมภรณ์ ศรีษาวรรณ์ • Kam Lansetha คำ หลานเศรษฐา • Thong Kamchun ทอง ค้ำจุน

Ramasun Station Historical Museum, Udon Thani พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ค่ายรามสูร อุดรธานี

Willie Xaiwouth ວິນລີ້ ໄຊວຸດ วิลลี่ ไชวุต • Tounisa Lornamphim ຕຸນິສາ ລໍນາມພິມ ตุนิสา ลอนามพิมพ์

Naval Aviation Museum, U-Tapao International Airport, Rayong พิพิธภัณฑ์การบิน กองการบินทหารเรือ สนามบินอู่ตะเภา ระยอง

Private Thinnakorn Phuphunbai พลทหาร ทินกร ภูพันธ์ใบ • Private Sitthichok Theato พลทหาร สิทธิโชค เถาโต

Wat Sawangkongka, Bann Wang Sabangtai, Ubon Ratchathani

วัดสว่างคงคา บ้านวังสะแบงใต้ อุบลราชธานี

Arinan Somdee อรินัน สมดี • Sritan Kongkeaw สีทัน กองแก้ว • Nithaya Piyasuwannakit นิตยา ปิยะสุวรรณกิจ • Chatwanich Keawkaenkoon ฉัตรวนิช แก้วแก่นคูณ • Rabu Koontawee ระบุ คูณทวี • Nattapong Intasang ณัฐพงศ์ อินทะแสง • Supan Chansone สุพรรณ จันทร์สอน • Orawan Chaichet อรวรรณ ไชยเชศฐ์ • Narongsak Chanseab ณรงค์ศักดิ์ จันสืบ • Bunyaporn Chanseab บุณยาพร จันสืบ• Sommai Wiengchan สมหมาย เวียงจันทร์ • Sompong Wiengchan สมปอง เวียงจันทร์ • Somsri Thongkam สมศรี ทองคํา • Kam Singkeaw คํ่า สิงห์แก้ว • Boonlai Pondok บุญหลาย ผลดก • Pan Supopak ปัน สุโภพาค • เชย กองแก้ว Chey Kongkeaw • Pipo Chanseab ปีโป้ จันสืบ • Sawai Thongkam ไสว ทองคํา • Bussaba Tanpilak บุษบา ตันปิลัก • Thongsak Onsri ทรงศักดิ์ อ่อนศรี • Wichiern Pondok วิเชียร ผลดก • Rattaba Sawangchong รัตนา สว่างช่วง • Boonlai Nampon บุญหลาย นามผล • Boonhom Supopak บุญหอม สุโภพาค

Locations สถานที่:

Bangkok กรุงเทพมหานคร

Democracy Monument Roundabout วงเวียนอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย

Chiang Mai เชียงใหม่

Aerial view toward Chiang Mai International Airport ภาพถ่ายทางอากาศไปยังท่าอากาศยานนานาชาติเชียงใหม่

Chaiyaphum ชัยภูมิ

Chulabhorn Dam, Khon San District (Phrom River) เขื่อนจุฬาภรณ์ อำเภอคอนสาร (ลำน้ำพรม) • Phu Khiao Wildlife Sanctuary, Khon San District เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว อำเภอคอนสาร

Chiang Rai เชียงราย

Mekong River แม่น้ำโขง • Jampong Market, Wiang Kaen District ตลาดนัดแจมป๋อง อำเภอเวียงแก่น

Khon Kaen ขอนแก่น

Ubolratana Dam, Ubolratana District (Phong River) เขื่อนอุบลรัตน์ อำเภออุบลรัตน์ (ลำน้ำพอง)

Nakhon Phnom นครพนม

Baan Tan Bin บ้านฐานบิน อำเภอเมืองนครพนม • Thai-Lao flea market, Tha Uthen District • ตลาดนัด (ไทย-ลาว) อำเภอท่าอุเทน • Mekong River แม่น้ำโขง

Nakhon Ratchasima นครราชสีมา

Highway 304 Pakkret – Nakhon Ratchasima Interchange ทางหลวงหมายเลข 304 สายปากเกร็ด–สะพานต่างระดับนครราชสีมา

Rayong ระยอง

U-TapaoInternational Airport ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา • Naval Aviation Museum at Royal Thai Navy Airbase, U-Tapao Airport พิพิธภัณฑ์การบิน กองการบินทหารเรือสนามบินอู่ตะเภา

Sakon Nakhon สกลนคร

Nong Han Lake, Tha Rae, Mueang Sakon Nakhon District ทะเลสาบหนองหาน ท่าแร่ อำเภอเมืองสกลนคร

Saraburi สระบุรี

Saraburi City Hall ที่ว่าการอำเภอเมืองสระบุรี • TPI Cement Factory, Kaeng Khoi District โรงงานปูนซีเมนต์ทีพีไอ อำเภอแก่งคอย

Tak ตาก

Bhumibol Dam, Sam Ngao District (Ping River) เขื่อนภูมิพล อำเภอสามเงา (แม่น้ำปิง)

Ubon Ratchathani อุบลราชธานี

Sirindhorn Dam, Lam Dom Noi River เขื่อนสิรินธร (ลำโดมน้อย) • Pak Mun Dam (Mun River) เขื่อนปากมูล (ลำน้ำมูล) • Ban Dan Subdistrict Municipality Fresh Market ตลาดสดเทศบาลตำบลบ้านด่าน • Wat Sawangkongka, Bann Wang Sabangtai วัดสว่างคงคา บ้านวังสะแบงใต้

Udon Thani อุดรธานี

Ramasun Station Historical Museum พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ค่ายรามสูร

Mukdahan มุกดาหาร

Phu Sa Dok Bua National Park Protection Unit at Phu Mhu หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว ที่ ภบ.1 (ภูหมู)

Yasothon ยโสธร

Loeng Nok Tha Old Crown Airfield สนามบินเลิงนกทา

*Filming Mittraphap Road or Highway No. 2 across multiple provinces ; Saraburi, Nakhon Ratchasima (Korat), Khon Kaen, and Nong Khai ถนนมิตรภาพ หรือ ทางหลวงหมายเลข 2 ถ่ายทำในหลายพื้นที่ – สระบุรี นครราชสีมา (โคราช) ขอนแก่น และ หนองคาย

Vietnam เวียดนาม

Hoa Binh Hydropower Plant, Hoà Bình (Black River) โรงไฟฟ้าพลังน้ำฮหว่าบิ่ญ เมืองฮหว่าบิ่ญ (แม่น้ำดำ) • Noi Bai International Airport, Hanoi สนามบินนานาชาติโหน่ยบ่าย กรุงฮานอย • Aerial view toward Noi Bai International Airport, Hanoi ภาพถ่ายทางอากาศไปยังท่าอากาศยานนานาชาติโหน่ยบ่าย กรุงฮานอย

Archival materials เอกสารจดหมายเหตุ :

SoilWise • Eli Elinoff • Phil Nickell • Archival of Phu Sa Dok Bua National Park Protection Unit at Phu Mhu จดหมายเหตุแห่งหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว ที่ ภบ.1 (ภูหมู) • European Digital Archive of Soil Maps (EuDASM) – European Commission joint research • European Soil Data Centre (ESDAC) • Library of Congress • The National Archives in Washington, DC • National Museum of the United States Air Force, Dayton, Ohio and the Image courtesy of MacKenzie Bell and Thomas Guffey • Thai Film Archives หอภาพยนตร์ • MAG UXO Visitor Information Centre – Vientiane • Thammasat University Library, Bangkok ห้องสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาตร์ กรุงเทพฯ • University of Texas Libraries – University of Texas at Austin • The American Forces Thailand Network at bobwertzcm.tripod.com (ATFN Radio)

Screen capture media สื่อจากการบันทึกภาพหน้าจอ :

KiwiSDR (Shortwave Radio Stations) • ABC News (U.S. THAI RELATIONS, THAI AMBASSADOR TO U.S. ANAND PANYARACHUM, May 15, 1975)

Language Transcription, Translation and Editing ถอดเสียง แปล และเรียบเรียงภาษา :

Thai Language ภาษาไทย : Som Supaparinya ส้ม ศุภปริญญา

Transcribe the audio from archival media ถอดเสียงจากโสตทัศนจดหมายเหตุ : Kevin Angus Mcleod

English-Thai Editor แปลและเรียบเรียง : Paramaporn Sirikulchayanont ปรมพร ศิริกุลชยานนท์ • Kevin Angus Mcleod

Special Thanks ขอขอบคุณ :

Immigration Bureau, Wiang Kaen District, Chiangrai ด่านตรวจคนเข้าเมือง อำเภอเวียงแก่น เชียงราย • Immigration Bureau, Tha Uthen District, Nakhon Phanom ด่านตรวจคนเข้าเมือง, อำเภอท่าอุเทน, นครพนม • Sompong Siangchan (Wangsabang, Phibunmangsahan) แม่สมปอง เสียงจันทร์ (วังสะแบง พิบูลมังสาหาร) • Maiiam Fabric Market, Ubonratchathani ตลาดผ้าใหม่เอี่ยม เมืองอุบลราชธานี • Atit Promsena, Forest Ranger at Phu Sa Dok Bua National Park Protection Unit at Phu Mhu อาทิตย์ พรมเสนา, พนักงานพิทักษ์ป่า, หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว ที่ ภบ.1 (ภูหมู) • Vanpheng Phetsalath ວັນເພັງ ເພັດສະລາດ วันเพ็ง เพชรศะลาฐ์ • Nina Phouangsy ນິນ່າ ພວງສີ นินา พวงสี • Noraset Vaisayakul นรเศรษฐ์ ไวศยกุล

Ramasun Station Historical Museum พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์รามสูร:

Sergeant First Class Manatsawin Phromraksa, the museum docent จ.ส.อ.มนัสวิน พรมรักษา วิทยากรประจำพิพิธภัณฑ์ • Private Atsadawut Saengsamut พลฯ อัษฎาวุธ แสงสมุทร • Private Charnchai Aphai พลฯ ชาญชัย อะภัย

Noir Row Art Space นัวโรว์ อาร์ต สเปซ • Punyisa Silparassamee ปุญญิศา ศิลปรัศมี • Panachai Chaijirarat ปณชัย ชัยจิรรัตน์ • Prateep Suthathongthai ประทีป สุธาทองไทย • Pim Sudhikam พิม สุทธิคำ • Pajongruk Samcharoen ผจงรักษ์ ซำเจริญ • Rare Book Room, Thammasat University Library, Bangkok ห้องหนังสือหายาก ห้องสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาตร์ กรุงเทพฯ • The Jim Thompson Art Center หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน • Thao Linh • Tran Luong • APD Center for Art Patronage and Development f

Boat Driver คนขับเรือ :

Pinkeaw Kammai (Pak Mun Dam) ปิ่นแก้ว คำไหม (เขื่อนปากมูล) • Prasert Wongyang (Rafting Sri Nam Ngern Tour, Bhumipol Dam) ประเสริฐ วงแยง (แพศรีน้ำเงินทัวร์ เขื่อนภูมิพล)

Produced by the Han Nefkens Foundation, Barcelona ผลิตโดย มูลนิธิ ฮาน เนฟเกนส์, บาร์เซโลน่า

and in collaboration with และร่วมกับ

ซาน อาร์ต เวียดนาม ;หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน, ประเทศไทย ; มูเซออน อิตาลี ; พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยฮิโรชิม่า ญี่ปุ่น ;หอศิลป์ชาร์ลอตเทนบอร์ก เดนมาร์ก ; พิพิธภัณฑ์ศิลปะร็อคบันด์ จีน และ องค์กรศิลปะเอาท์โพส เวียดนาม

With a support of ด้วยสนับสนุนของ:

Elevations Laos เอเลเวชั่น ลาว

For the video production at สำหรับการถ่ายทำที่

Phu Sa Dok Bua National Park Protection Unit at Phu Mhu, Mukdahan and Ramasun Station Historical Museum, Udon Thani

หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว ที่ ภบ.1 (ภูหมู), มุกดาหาร และ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์รามสูร, อุดรธานี