A DIALOGUE BETWEEN WTF GALLERY AND SUTTHIRAT SUPAPARINYA

I cut away and reedited few sentences, I was confused myself while I responded or the one I didn’t say.

WTF: Please tell us a bit more about your educational background. What you studied and what made you choose to become an artist in this field.

SSS: I studied painting at Chiang Mai University. Back then, my school let us create art in as many forms as we liked. It gave us the opportunity to explore. So I got to know digital and new media art. After I got my bachelor’s degree, I didn’t want to study in Thailand anymore because I wanted to see different ideas and new things. I’ve always been interested in media art—like new media, video, websites, installations. Any work that uses different components such as sound, image, light and any digital aspects. That’s why I decided to go to Germany and pursue further studies in Media art.

WTF: Why did you become interested in video installation art?

SSS: Before I started working with video, I was more interested in sound. By sound I don’t mean music, but more the experience of sound. I started by working with online/website art and from there ended up working with video. This is because I became fascinated with timing and sense of time. Here I’m talking about the movement of images that give me a time frame to see and to answer audience’s questions. Also, it is the time that an audience spends in the space where I display my art.

When I started making art, I was focusing on video installation, not just video art. My works were created based on the specific space I’m given. A lot of them are site-specific pieces. For example, I have an installation called Continued Breath that uses a projector with a motor. The motor will make a projector rotate 360 degrees, so that my audience can see the video all around the room. This installation also has motion-detection with a sensor that notices any movement in the room, which, again, affects the way an audience will see my images. If they stay long enough to understand all these interactive elements, they will figure out where should they stand and how should they behave to be able to see the work best. This is an example of metaphors I’m rendering into my art — to give the viewer an idea of wild animals in the dark. The idea is to play with the awareness of the viewer's movements in the work. The moving images in the video depend on the viewer’s movements in the exhibition space. Just as a hunter stalks an animal, if they are not careful with their movements the animal will move and run away immediately.

WTF: Is this why video art is able to provide you a platform to express qualities that you like?

SSS: Yes, with most of my work, if it doesn’t create dialogue, I would normally try to create an interactive element in it. I want my audience to have to ‘experience’ so that they can see and understand my work more completely.

WTF: What do you want your audience to feel or do after they see your work?


SSS: I don’t think about it that much. I don’t care if they understand my art as I do, but I do want them to interact or have an experience with my work. Then hopefully, it might inspire them to think further about it. They don’t need to think about it right in front of the work. I want them go home and still remember the experience that they had when seeing or interacting with my work. That’s my strategy.

WTF: As an artist do you have any preferred type of audiences? Does it matter who comes to see your show?


SSS: Not really. I first need to know what kind of space I will work with. What sort of visitors will come to that gallery, then I create the piece from that.

WTF: Do you consider yourself a political and/or social artist? What do you think about it?


SSS: When I was young, I didn’t have that many opinions about politics or society or what has happened in Thailand. The stories in my artwork came from many little things around me, my observations and my own world. But after returning from abroad, one tends to see things differently. I noticed that things in my country are not functioning properly or not working in a way they should be. I see inequality in our society. And so I use that as a message in my art, but I’m not sure if I’m known for being a political artist. Normally, I don’t express ideas about politics directly or that clearly. I don’t like doing the obvious or the up-in-your-face kind of thing, like putting red blood in my art. I like to find another dimension and approach that is more hidden or that people didn’t notice in the first place.

WTF: Could you please tell us the overall concept for this exhibition?


SSS: I was thinking of the space first and see what is suitable for it. So I gathered both old work and created some new work that I think will be appropriate for the space. The title of the exhibition “Disc is Dead, Disco is Alive!”, highlights one new piece. The concept is not really about disco, but it is about any substance, core concept or meaning of being — that these things will remain the same regardless of the changes of era and the media that’s expressing it. It is like teaching or religious beliefs or philosophy that will never completely die. The technology, the medium or they way things are expressed might change, but the core meaning and the content will always remain the same.

WTF: Your video Shooting Star, this is quite a political piece that was inspired by the distorted information that people received from the media during Thailand’s crisis last May (2010). Your statement said this work is “the reflection on the nature of media, capable of transforming reality into something different, or even into its own opposite. The media can tell a lie. As was made clear by the massacre in Bangkok in May 2010, those who are in power can control and manipulate images of reality to be what they want to hear, to watch and to read. They can easily close down any other media that does not support their version.” That’s quite a powerful statement you made. Why are you confident that this is a case of the media telling us lies?


SSS: If you were there, following the situation closely from the beginning until the end and remembering what has happened, you must know what’s going on. You must remember all the images you saw. And then at the end of it, the government came out and told us complete different stories. It got me confused. I started to ask myself how could I have seen what I witnessed and then all the media came out and said practically the opposite. From that standpoint it’s just impossible and nothing makes sense. It looks as if they keep coming up with excuses and blaming others, or denying the truth that others, on the “opposite side,” witnessed. And then you realized there’s something missing here. What they say is not what I saw. What else can it be if it’s not the manipulation of news and information?

WTF: Do you think people believe what the press said?


SSS: There are so few choices of media for Thai people to consume. The outlets for mass media are still limited and those that do exist are really large and influential. Most Thai people are getting news only from them, so it is not a surprise that people believe what they hear from them.

WTF: Why did you choose to use Shooting Star as a metaphor for this situation?


SSS: It’s the name that I’m drawn to. I was taking the train from Chiang Mai to Bangkok, right after the crisis in May. I was thinking about the protestors that came from up country to protest in Bangkok. I was wondering what were they thinking, daring to do such a thing. My train ride was at night so it was completely dark outside. The darkness also got me thinking about the frightening situation that those protestors must have felt. Nighttime must have been very scary for them. You have no idea what would happen. It is like you’re blind and I compared this situation with a shooting star.

WTF: But isn’t a shooting star seen as good thing in our culture?


SSS: Yes, that is exactly the point. It’s a backhanded comment on our media’s ability to report what really happened. What really happened is people are being shot and killed. And there’s the word ‘shooting’ in this positive phenomenon of shooting star. So I see a  shooting star as the falling, death of a person. Thai people see shooting stars as spirits moving. In my context the stars refer to the spirits that are leaving the dead bodies.

WTF: Were you angry with what happened?


SSS: I guess so. I couldn’t help thinking about it especially at night when I’m sleeping in my soft bed and the protestors are out on the street without shelter to protect them or anywhere to sleep. They’ve got nothing. I could not imagine how scared they might be, probably too scared to even sleep. I just thought they must be so brave.

WTF: What do you think of Thai society today after this event and how does it effect the way you make your art?


SSS: There are many different groups of people thinking about the situation very differently. I think the last ‘crisis’ has inspired a lot of people who are already very curious about what’s going on. It makes them want to know more and dig deeper. They tend to articulate the situation better and do more research. I think that’s a great stimulation for this type of person. And a lot of these people join other groups who have already been involved with this topic and it inspires a lot of debate. I think it has great effect on many of us, but eventually it is up to the individual how they would want to use the information in their hands.

WTF: Which artworks or artists have the most influence on your work?


SSS: James Turrell, Carsten Nicolai and Olafur Eliasson. All of their work focuses on creating experiences for audiences. I love Olafur’s works because of his aesthetic and the structure that he creates. There are fewer objects in it. But he is able to create an architectural structure out of nothing. It’s the air, light, and visual sense that the audience feels. James Turrell’s works are focused on experiment with space and natural and artificial lighting. Carsten’s works experiment more with sound and the effects that are the result of the sound.

บทสนทนาระหว่าง WTF เเกลลอรี่กับส้ม สุทธิรัตน์ ศุภปริญญา

ขออนุญาติตัดและแก้ไขบางประโยคที่เห็นว่าตัวเองสับสนตอนให้สัมภาษณ์ หรือไม่ได้กล่าวเช่นนั้น

คุณส้มช่วยเล่าประวัติเกี่ยวกับการศึกษา เเละที่ไปที่มาว่าทำไมถึงมาทำงานศิลปะสาขานี้ได้

เริ่มต้นเรียนจิตรกรรมที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยขณะที่เรียนอยู่ทางคณะได้เปิดโอกาสให้เราเรียนรู้ศิลปะ หลายๆสาขา ให้อิสระในการเรียนรู้เต็มที่ จึงทำได้รู้จักศิลปะสาขาต่างๆที่หลากหลาย ไม่ใช้เเค่เพียงภาพวาด จิตรกรรม หนึ่งในสาขาที่ได้ทำความรู้จักเเละชอบคือศิลปะที่ใช้สื่อสมัยใหม่ต่างๆ เช่นสื่อผสม วีดีโอ ออนไลน์ ศิลปะจัดวางหรือพวกงานดิจิตอลทั้งหลาย เเต่หลังจากที่จบปริญญาตรีเเล้วรู้สีกไม่อยากเรียนต่อในเมืองไทย เพราะอยากเรียนรู้เรื่องใหม่ๆที่ยังไม่เคยได้เรียนจริงๆ ส่วนนึงก็เป็นเพราะว่าเราเริ่มอยากมีความรู้มากขึ้นใน ศิลปะสาขาสื่ออย่างที่บอก จึงตัดสินใจไปเรียนต่อที่ประเทศเยอรมันนี สาขาศิลปะสื่อ (Media art)

เเล้วทำไมถึงได้มาสนใจในงานศิลปะจัดวางวีดีโอ

ก่อนที่จะมาทำงานวีดีโอได้เริ่มต้นทำงานที่เกี่ยวกับเสียงมาก่อน เสียงในที่นี้ไม่ได้หมายถึงดนตรี เเต่เป็นการ ทดลองทางด้านเสียงมากกว่า เเล้วก็เลยมาที่งานศิลปะที่ใช้สื่อเว็บไซต์เเละออนไลน์ จากนั้นจึงได้มาทำวีดีโอ เหตุผลที่ทำวีดีโอก็เพราะว่ามีความสนใจเรื่องช่วงเวลา (Timing) ซึ่งในที่นี้จะหมายถึงช่วงของเวลาที่ทำหรือ ระหว่างที่ภาพเคลื่อนไหวเกิดขึ้น ซึ่งมันทำให้เราเห็นถึง timeframe ต่างๆ เเละเป็นเรื่องของการใช้ช่วงเวลา ในการตอบคำถามให้กับผู้ชมของเราด้วย เหมือนกับว่าระยะเวลานานเท่าไหร่ที่คนดูงานของเราต้องใช้อยู่ใน พื้นที่เเสดงศิลปะ

ตอนที่เริ่มทำงานศิลปะ มักจะทำเป็นงานศิลปะวีดีโอที่เป็นงานจัดวางด้วยในตัว (Video Installation) ไม่ใช้ เเค่ทำศิลปะที่เป็นวีดีโออย่างเดียว เเล้วงานส่วนใหญ่ก็จะเป็นงานที่ทำออกมาเพื่อให้เหมาะสมกับพื้นที่โจทย์ ที่ได้รับ ส่วนมากเป็นงานศิลปะ Site Specific ตัวอย่างเช่นงานที่ชื่อว่า Continued Breath ที่เราใช้โปรเจ็คเตอร์วางไว้บนมอเตอร์ตัวหนึ่งที่สามารถหมุนได้รอบ ทำให้คนดูสามารถเห็นภาพงานที่เเสดงได้รอบห้อง นอกจากนี้ยังมีตัวเซ็นเซอร์ที่ไว้ดักจับการเคลื่อนไหวของคนดูในห้อง ซึ่งมีผลกับการมองเห็นงานศิลปะที่จัดเเสดงอยู่ ถ้าผู้ชมอยู่ในห้องเเสดงงานศิลปะนานพอ ก็จะเริ่มเข้าใจว่าต้องยืนตรงไหนของห้อง ต้องไม่ขยับมาก เกินไปหรือเดินมากเกินไปจึงจะสามารถเห็นภาพได้ชัดเจนที่สุด ภาพที่เเสดงบนจอเป็นเหมือนกับภาพของ สัตว์ตัวเล็กๆในตอนกลางคืน จึงเป็นการเปรียบเทียบเเละสร้างสถานการณ์ให้คนดูได้ประสบการณ์เหมือน กับชีวิตของสัตว์ป่าในตอนกลางคืนที่จะมีปฎิกิริยาต่อการเคลื่อนไหวของสิ่งเเวดล้อมรอบตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้คนดูเข้าใจถึงผลของการเคลื่อนไหวของตัวเองในพื้นที่ ซึ่งก็เหมือนกับนักล่าสัตว์ที่หากไม่ระวังการ เคลื่อนไหวของตัวเองให้ดี ก็อาจทำให้สัตว์ตื่นตระหนกเเล้วหนีไปได้

เหตุผลที่ทำให้ชอบทำงานวีดีโอเพราะว่ามันสามารถเป็นพื้นที่ให้เเสดงออกทางความคิดของงาน คุณส้มได้อย่างที่ตั้งใจใช่ไหมค่ะ?

ใช่ค่ะ คืองานส่วนใหญ่ถ้าไม่สร้างเป็น dialogue กับคนดู เราก็จะพยายามทำอะไรให้มันเป็น interactive ที่ให้คนดูมีส่วนร่วมให้มากที่สุด เราอยากให้คนมาดูงานได้รับประสบการณ์ร่วมบางอย่าง ไม่ใช้เเค่เดินมาดู เเล้วก็ออกไป เพื่อที่เขาจะได้เห็นเเละเข้าใจงานเราดีขึ้น

เเล้วเวลาเเสดงงานศิลปะอยากให้คนที่มาดูงานรู้สึกหรือคิดยังไงหลังจากดูงานเเล้ว?

ปรกติเเล้วไม่ได้คิดว่าเขาควรจะคิดหรือรู้สึกยังไง ไม่ได้เเคร์มากนักถ้าคนที่มาดูงานไม่เข้าใจงานเราเหมือน กับที่เราเข้าใจ เเต่ที่ต้องการก็คืออย่างให้เขามีส่วนร่วมหรืือได้รับประสบการณ์ที่เราเซ็ทไว้ให้เขาจริงๆ โดยที่ คนดูไม่จำเป็นจะต้องคิดว่างานเราหมายถึงอะไรตอนที่เห็นงานเลย เเค่อยากที่จะสร้างประสบการณ์ที่คนดูได้ รับเเละหวังว่าประสบการณ์นั้นจะกลายเป็นเเรงบันดาลใจให้เขาเอาไปคิดต่อได้เองในภายหลัง

คุณส้มมองว่าตัวเองเป็นศิลปินที่ทำงานที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเมืองหรือสังคมโดยเฉพาะรึเปล่า?

ตอนที่เรายังอายุน้อยคิดว่าตัวเองไม่ได้มีความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องการเมือง สังคม หรือประเด็นหนักๆที่เกิด ขึ้นในประเทศไทยมากนัก งานส่วนมากมาจากเรื่องราวเล็กๆน้อยๆ การสังเกตการณ์ โลกรอบตัวเอง เเต่พอ โตขึ้นได้เห็นโลกหรือสังคมอื่นๆ ก็เริ่มมองภาพสังคมหรือประเทศเราเปลี่ยนไป เริ่มสังเกตุเห็นความไม่ถูก ต้องไม่เท่าเทียมกันในสังคม เลยเอาความเห็นนั้นมาทำเป็นเนื้อหางานศิลปะ เเต่ไม่คิดว่าตัวเองเป็น ศิลปินที่ทำงานที่มีประเด็นทางการเมืองที่หนัก เพราะว่างานของตัวเองไม่ได้ชัดหรือรุนเเรงขนาดนั้น อย่างเช่นไม่ได้เอาเลือดสีเเดงมาใช้ในงานเพื่อเเสดงออกทางความคิดเกี่ยวกับชาติ ปรกติจะชอบที่จะทำงานโดย ใช้วิธีการสื่อสารที่มันเเอบๆซ่อนอยู่หรือที่คนคิดไม่ถึงตอนเเรก

ช่วยเล่าภาพรวมหรือคอนเซ็ปต์ของงานนิทรรศการชุดนี้ให้ฟังหน่อยค่ะ

เริ่มคิดงานจากพื้นที่ก่อน คือดูว่างานชิ้นไหนเหมาะกับพื้นที่ WTF เเกลลอรี่ เลือกงานเก่ามารวมกันเเล้วคิด งานใหม่มาเพิ่มโดยที่เราคิดเเล้วว่าเหมาะสมกับพื้นที่มากที่สุด หัวข้อของนิทรรศการชุดนี้คือ “แผ่นดิสก์ตาย เเล้ว เเต่ดิสโก้ยังอยู่!” เป็นการเน้นถึงงานชิ้นใหม่ที่คอนเซ็ปต์จริงๆเเล้วไม่ได้เกี่ยวกับดิสโก้เเต่เป็นการ เปรียบเทียบอุปมาอุปมัยให้เห็นถึงเนื้อเเท้ความหมายของสิ่งต่างๆ ที่ไม่ว่ายุคสมัย การเเสดงออก หรือวิธี เเละสื่อการนำเสนอจะเปลี่ยนเเปลงไป เเต่หัวใจเเละเนื้อหาของสิ่งนั้นๆก็ยังคงอยู่เหมือนเดิม เหมือนกับคำ สอนทางศาสนาหรือปรัชญาต่างๆ ที่ไม่ว่าจะมีการถูกนำเสนอในวิธีที่เเตกต่าง ในยุคสมัยที่ต่างกันไป เเต่เนื้อ หาเเละความหมายที่เเท้จริงของมันก็ยังคงอยู่ไม่เหมือนเดิม ไม่มีวันตาย

วีดีโอที่ชื่อ Shooting Star ดูเหมือนว่าเป็นงานที่มีเนื้อหาทางการเมืองค่อนข้างหนัก เพราะว่าได้เเรงบัน ดาลใจมาจากการถูกปกปิดบิดเบือนข้อมูลความจริงผ่านสื่อในเหตุการณ์ความขัดเเย้งทางการเมืองที่ เกิดขึ้นในกรุงเทพเมื่อเดือนพฤษภาคม 2553 ซึ่งคุณส้มได้กล่าวไว้ในบทบรรยายของงานว่า “เป็นผล งานที่สะท้อนธรรมชาติของสื่อที่สามารถเปลี่ยนความจริงไปสู่สิ่งอื่นหรือไปสู่ความเข้าใจที่ตรงกันข้าม ได้ และในทางกลับกันมันสามารถแปลงให้ความเท็จเป็นความจริงได้ เหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นใน กรุงเทพเมื่อเดือนพฤษภาคม 2553 เป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัดของผู้มีอำนาจมากกว่าที่สามารถควบคุมสื่อให้เป็นไปตามที่ตนเองต้องการได้” บทความอันนี้ค่อนข้างชัดเจนเกี่ยวกับจุดยืนของคุณส้มที่มี ต่อสื่อเเละรัฐบาลอยากทราบว่าทำไมถึงมั่นใจว่าเราถูกปิดกันข้อมูลความจริงที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์ดังกล่าว

ถ้าเราอยู่ในเหตุการณ์เเล้วเฝ้าตามเรื่องราวที่เกิดขึ้นตั้งเเต่ต้นจนจบ เราต้องจำได้เเม่นว่าลำดับเหตุการณ์ เป็นอย่างไร เเล้วต้องรู้ว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง ยังไงก็ต้องจำได้ เเล้วพอสื่อนำเสนอเรื่องราวที่ไม่ใช่อย่างที่เราเห็น ทำให้รู้สับสนเเละเลยถามตัวเองว่ามันเกิดอะไรขึ้นกันเเน่ เพราะภาพที่เราเห็นมันเเตกต่างกับที่รัฐบาลออก มาประกาศอย่างสิ้นเชิง ถ้าใช้วิจารณญาณให้ดี เราจะรู้สึกว่าเรื่องทั้งหมดมันไม่ประติดประต่อกัน มันเป็นไปไม่ได้ มันเหมือนเป็นการออกมาปฎิเสธกล่าวโทษฝั่งตรงข้าม

เเล้วคุณส้มคิดว่าคนทั่วไปเชื่อที่สื่อออกมาบอกจริงๆหรือไม่?

คนไทยมีทางเลือกของการเสพสื่อน้อยอยู่เเล้ว สื่อที่คนส่วนมากบริโภคก็เป็นสื่อที่ใหญ่เเละมีอิทธิพลมาก เเล้วมันก็มีอยู่่เเค่นั้น คนส่วนมากอาจไม่ทราบถึงทางเลือกหรือข้อมูลจากสื่ออื่นๆที่ไม่ใช่สื่อที่เขาเสพอยู่ ประจำ เพราะฉะนั้นก็ไม่เเปลกใจที่คนส่วนมากจะเชื่อทุกอย่างที่สื่อออกมาประกาศ

ทำไมคุณส้มถึงเลือกดาวตก (Shooting Star) มาใช้ในบริบทเพื่อเปรียบเทียบกับสถานการณ์สื่อเเละ ภาครัฐที่บิดเบือนข้อมูลนี้?

อาจเป็นเพราะชื่อด้วย คือตอนที่คิดเรื่องนี้เกิดขึ้นขณะที่กำลังนั่งรถไฟจากเชียงใหม่มากรุงเทพฯ ซึ่งในขณะ นั้นเหตุการณ์รุนเเรงในกรุงเทพฯพึ่งเกิดขึ้นสดๆร้อนๆ ทำให้เราคิดถึงคนจากต่างจังหวัดหรือชาวบ้านที่เดิน ทางจากบ้านนอกเข้าไปร่วมประท้วงในเมือง เราคิดว่าเขาคิดอะไร ทำไมเขาถึงได้กล้าร่วมไปประท้วงเเบบนี้ เเล้วรถไฟที่นั่งก็เป็นเที่ยวกลางคืนที่มองออกไปข้างนอกมืดสนิททำให้เรายิ่งคิดถึงชาวบ้านที่มาร่วมประท้วง ว่าเขาจะรู้สึกอย่างไรกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ยิ่งตอนกลางคืนยิ่งน่ากลัวเพราะเราไม่รู้้ว่าอะไรจะเกิดขึ้นบ้าง เหมือนกับเราตาบอดมองไม่เห็นอะไรเลย เลยถ่ายวีดีโอ shooting star มาทำเป็นเรื่องเเสดงให้เห็นถึง สถานการณ์ที่เราคิดว่าคนเหล่่านี้ต้องเผชิญ

เเต่จริงๆเเล้วดาวตกเป็นเรื่องที่คนไทยเราถือว่าดีไม่ใช่หรือค่ะ?

ใช่เเล้วค่ะ จริงๆเเล้วเราอยากให้เรื่องดาวตกเป็นความเห็นของเราที่จะบอกสื่อถึงประสิทธิภาพความสามารถ ในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารเเละความจริงที่เกิดขึ้นคืออะไร ความจริงก็คือมีประชาชนถูกยิงเเละล้มตาย อีกอย่างนึงก็คือในคำว่า shooting star ถึงเเม้มันจะเป็นปรากฎการณ์ธรรมชาติที่คนไทยถือว่าเป็นเรื่องดี เเต่มันก็มีคำว่า shooting ที่เเปลว่ายิงอยู่ด้วย เรามองว่า shooting ในที่นี้คือเสียงยิงของปืนเเละดาวตกคือ การล้มหายตายจากของผู้คนที่มาร่วมชุมนุม คนไทยเเปลความหมายเวลาเห็นดาวตกว่าเป็นการเดินทางของ วิญญาณ ซึ่งในบริบทของงานชิ้นนี้ก็เช่นกัน เเต่เป็นการเดินทางของวิญญาณที่ทิ้งร่างกายที่ตายไว้เบื้องหลัง

ตอนที่เกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นคุณส้มรู้สึกโกรธไหมค่ะ?

ก็มีบ้าง ส่วนมากจะคิดถึงเรื่องนี้ตอนกลางคืนที่กำลังเข้านอน คิดว่าเราได้นอนบนเตียงที่นุ่มสบาย เเต่คน ชาวบ้านที่ไปร่วมชุมนุมเขาไม่มีเเม้เเต่ห้องหรือที่กั้นให้หลบพักผ่อนให้นอนได้เลย เเล้วเขาจะกล้านอนรึ เปล่า? พวกเขาไม่กลัวเหรอ? ยิ่งตอนกลางคืนมันยิ่งน่ากลัว คิดถึงว่าคนเหล่านี้เป็นบุคคลที่กล้าหาญมาก

คิดยังไงกับสังคมไทยในปัจจุบันหลังเหตุการณ์ดังกล่าว เเล้วคิดว่ามันมีผลต่อการทำงานศิลปะหรือ ไม่ค่ะ?

มันมีคนอยู่หลายกลุ่มที่มีความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้เเตกต่างกันออกไป โดยส่วนตัวเเล้วเหตุการณ์ครั้งนี้ทำ ให้กลุ่มคนหลายๆกลุ่มที่มีความรู้สึกสงสัยหรือมีความอยากรู้อยากเห็นเกี่ยวเรื่องที่เกิดขึ้นอยู่เเล้ว ต้องการ ทราบเรื่องราวข้อมูลที่ถูกต้องมากยิ่งขึ้น มีการค้นคว้าหาข้อมูลเชิงลึกมากขึ้น เป็นเเรงขับดันให้มีการ วิเคราะห์วิจารณ์ข้อมูลที่มีหลักฐานมากกว่าเเต่ก่อน หลายๆคนเข้าร่วมกลุ่มต่างๆที่มีการอภิปรายหาข้อมูล เหล่านี้ คิดว่าในส่วนนี้กลายเป็นเรื่องที่ดีเเละเป็นเเรงบันดาลใจในการทำงานศิลปะที่ดี เเต่สุดท้ายเเล้วก็ต้อง ขึ้นอยู่กับเเต่ละคนว่าจะเอาข้อมูลที่ได้มาไปใช้มากน้อยเพียงใด

ศิลปินท่านไหนหรือผลงานชิ้นไหนที่มีอิทธิพลต่อคุณส้มมากที่สุด?

ถ้าให้พูดถึงศิลปินก็มี Olafur Eliasson (เดนมาร์ก), James Turrell (อเมริกัน) เเละ Carsten Nicolai (เยอรมัน) เนื่องจากทั้งสามคนทำงานที่เป็นการสร้างประสบการณ์ให้คนดู งานของ Olafur ที่ชอบเพราะเป็น งานที่มีโครงสร้างที่คล้ายกับสถาปัตยกรรมเเต่ว่ามีวัตถุจริงๆอยู่น้อยมากหรือไม่มีเลย มีการสร้างจำลองใช้เเสง สี เสียง เเละ บรรยากาศให้ผู้ชมได้รู้สึกเเละกลายเป็นประสบการณ์กลับบ้านไป ส่วนงานของ James Turrell จะเป็นการ สร้างบรรยากาศท้องฟ้าที่มีบริบทเเละสิ่งเเวดล้อมที่เเตกต่างกันไป เขาจะสร้างห้องขึ้นมาเเล้วใช้เเสงเเละสี เป็นตัวกำหนดภาพที่ต้องการให้ผู้ชมได้มีประสบการณ์อยู่ในพื้นที่นั้น สุดท้าย Casten Nicolai มักจะทำงานที่เกี่ยวกับเสียงหรือการ เอาคลื่นของเสียงมาทำงานศิลปะ